دانش بنیان ها؛ چالش ها و دستاوردها (۸)

تورم و نرخ ثابت ارز، حاشیه رقابت پذیری شرکتهای دانش بنیان را از بین می برد

تورم و نرخ ثابت ارز، حاشیه رقابت پذیری شرکتهای دانش بنیان را از بین می برد

به گزارش لینک وبسایت مسئول شرکت دانش بنیان که موفق به تولید پمپ های مورد استفاده در صنایع نفت، فولاد و معدن شده است، مهم ترین مشکلات این شرکت ها را تورم و مستقل بودن نرخ ارز از تورم می داند. وی اعتقاد دارد این شرایط حاشیه رقابت پذیری شرکتهای ایرانی در بازارهای جهانی را با مشکل مواجه می کند.


به گزارش گروه علم و آموزش ایرنا، شرکت های دانش بنیان که این روزها زیاد از آنها می شنویم، شرکت هایی هستند که با توسل به نیروی انسانی ماهر و دانش آموخته دانشگاهی و با بهره گیری از فناوری سطح بالا به محصول و در نتیجه ثروت می رسند.
هر چند طی سالهای اخیر خبرهای بیشتری از فعالیت شرکت های دانش بنیان در ایران می شنویم، قانون پشتیبانی از شرکت ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات مشتمل بر ۱۳ ماده و شش تبصره پنجم آبان ۱۳۸۹ جهت دستیابی به اقتصاد دانش بنیان، به تصویب مجلس رسید، بعد از تایید شورای نگهبان همان سال به مجلس شورای اسلامی ابلاغ گردید و سال ۱۳۹۲ نخستین لیست از شرکت های دانش بنیان به تصویب کارگروه ویژه رسید.
امروز شرکت های دانش بنیان برمبنای آمار معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به حدود ۶۶۰۰ شرکت رسیده که این شرکت ها برمبنای ماهیت و فعالیت شان، به دو گروه شرکت های دانش بنیان تولیدی و نوپا و دانش بنیان های نوپا یا تولیدی هم برمبنای نوع فعالیت، پیچیدگی و اهمیت فناورانه در سه گروه نوع یک، نوع دو یا نوع سه دسته بندی شده اند.
شرکت های دانش بنیان در زمینه های متعدد فناوری همچون فناوری زیستی، کشاورزی، صنایع غذایی، دارو، فرآورده های پیشرفته تشخیص و درمان، مواد پیشرفته، محصولات مبتنی بر تکنولوژی های شیمیایی، ماشین آلات پیشرفته، تجهیزات پزشکی، برق، الکترونیک، فوتونیک، مخابرات، فناوری اطلاعات و ارتباطات، نرم افزارهای کامپیوتری و خدمات تجاری سازی بیش ترین حجم از تولید محصولات و خدمات دانش بنیان را عرضه می دهند.
سهم هر کدام از این عرصه ها از زیست بوم فناوری و نوآوری متفاوت است؛ به صورت مثال حوزه «کشاورزی، فناوری زیستی و صنایع غذایی» با ۲۷۷ مجموعه، «دارو و فرآورده های پیشرفته حوزه تشخیص و درمان» با ۴۰۸ مجموعه، مواد پیشرفته و محصولات مبتنی بر تکنولوژی های شیمیایی» با ۹۳۵ مجموعه، ماشین آلات و تجهیزات پیشرفته» با یکهزار و ۴۶۶ مجموعه، وسایل، ملزومات و تجهیزات پزشکی» با ۲۳۶ مجموعه، سخت افزارهای برق و الکترونیک، لیزر و فوتونیک» با یکهزار و ۴۰۳ مجموعه، «فناوری اطلاعات و ارتباطات و نرم افزارهای کامپیوتر ای» با ۱۵۴۱ مجموعه، «خدمات تجاری سازی» با ۳۳۱ مجموعه و صنایع فرهنگی، خلاق و علوم انسانی و اجتماعی» با ۱۱ مجموعه نقشی موثر در این عرصه دارند.
در حالی که سهم شرکت های دانش بنیان از اقتصاد کشور در سال ۱۳۸۹، حدود ۲ هزار میلیاردریال بود در سال ۱۴۰۰ میزان فروش شرکت های دانش بنیان از ۹۰۰ هزار میلیارد فراتر رفت که رشدی بیشتر از ۴۵۰ درصدی را نشان میدهد. با توجه به این بگفته معاون فناوری ونوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری سهم اقتصاد دانش بنیان در تولید ناخالص ملی کشور برمبنای آمارها بین ۰.۴ تا ۴ درصد است و این در حالیست که در سند چشم انداز ۱۴۰۴ باید این آمار به ۵۰ درصد برسد.
همین آمار نشان میدهد میزان موفقیت این شرکت ها، اشتغال زایی آنها باتوجه به توان اقتصاد داخلی و سهم آنها از تولید ناخالص داخلی در کشور هنوز کافی نیست و حضرت آیت الله خامنه ای رهبر انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت شروع سال ۱۴۰۱، سال جدید را سال «تولید؛ دانش بنیان، اشتغال آفرین» نام گذاری و بر تولید دانش بنیان و متکی بر دانش و پیشرفت های علمی همینطور تولید اشتغال آفرین تاکید نمودند.
شرکت های دانش بنیان که عموما با ابتکارها و سرمایه گذاری های فردی کار خویش را آغاز می کنند، در ادامه حتی با وجود برخورداری از تسهیلات مختلف با مشکلاتی هم در حوزه های مختلف از اعطای مجوز تا دشواری های صادرات محصولات و غیره روبرو هستند. پرونده خبری دانش بنیان ها؛ چالش ها و دستاوردها پای صحبت فعالان این شرکت ها در زمینه های مختلف نشسته است.

از نخستین شرکت های دانش بنیان بودیم
امیر بهشتی نماینده شرکت دانش بنیان پارس فناوران رادین در گفتگو با خبرنگار گروه علم و آموزش ایرنا در مورد فعالیت این شرکت توضیح داد: شرکت ما در حوزه تولید پمپ های صنعتی فعالیت می کند. فعالیت ما دو بخش دارد؛ بخش اول بخش پروژه هاست که شامل طراحی و ساخت و قسمت دوم محصولات ماست که در زمینه نفت، گاز، فولاد و معدن دو پمپ صنعتی لوب و اسلاری را در سایزهای مختلف می سازیم.
فعالیت مان را از سال ۹۱ شروع کردیم، سال ۹۳ نخستین محصول و سال ۹۵ دومین محصول را ساختیم و از آن زمان مشغول کامل کردن سایزهای مختلف این پمپ ها بودیم.
وی در مورد این محصولات توضیح داد: یک نوع از پمپ های تولید شده یعنی پمپ های لوب برای نخستین بار در ایران تولید شدند که جریان لزج تمیز را پمپاژ می کنند و در صنایع دارویی، نفت و غذایی استفاده می شوند.
پمپ اسلاری وی اضافه کرد: نوع دیگر پمپ های مقاوم به سایش هستند که می توانند آب را با ذرات جامد پمپاژ کنند؛ این نوع پمپ را پیش از ما یک سازنده ایرانی ساخته بود ولی به لحاظ مهندسی طوری آنرا بهینه کردیم که زمان بیشتری کار می کنند.
بهشتی اظهار داشت: ابتدا کار را با یک نفر شروع کردم که هر دو در رشته مکانیک دانشگاه امیرکبیر تحصیل کرده ایم. شرکت فناوران رادین سال ۹۳ جزء نخستین شرکت هایی بود که پس از ارزیابی توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری دانش بنیان شد. حدود ۴۵ نفر در دفتر مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه امیرکبیر و در کارگاه شرکت در شهرک صنعتی چهاردانگه مشغول به کار هستند.
وی افزود: اولویت ما بیشتر کارخانه و توسعه دادن کارخانه بود، فعلاً هم دفتر در پارک علم و فناوری دانشگاه امیرکبیر مستقر است.
بهشتی در مورد بازار محصولات این شرکت اظهار داشت: با صنایع مختلف نفت و گاز و فولاد و معدن کار می نماییم. پس از تحریم ها که بازار نفت و گاز ایران ضعیف شد، بیشتر محصولات مان را به حوزه های فولاد و معدن عرضه کردیم ولی پیش از آن با پتروشیمی های ماهشهر و عسلویه بیشتر کار می کردیم.
وی در مورد استفاده از تسهیلات عرضه شده برای شرکت های دانش بنیان گفت: از برخی طرح ها مانند حضور در نمایشگاه یا خرید نرم افزار بهره برده ایم ولی از برخی طرح ها و تسهیلات هم با آنکه مسیر را رفتیم، نتوانستیم استفاده نمائیم.

تورم و نرخ ارز؛ دو مسئله شرکت های دانش بنیان
بهشتی در مورد با اهمیت ترین چالش های شرکت های دانش بنیان گفت: با اهمیت ترین مسئله ای که بقای شرکت دانش بنیان را به خطر می اندازد، تورم است. تورم سبب می شود همه برنامه ریزی ها به هم بریزد. از سوی دیگر نرخ ارز ثابت یا مستقل از تورم است؛ یعنی نرخ ارز با نرخ تورم و متناسب با آن تغییر نمی کند و مستقل از آن است.
برای نمونه حالا ۲ سال است که تورم حدود ۴۰ درصد در کشور داریم؛ ولی نرخ دلار روی ۲۸ تومان ثابت مانده است. این وضعیت سبب می شود موقعیت شرکت در بازار داخل و خارج و از نظر رقابت پذیری تغییر کند.
پمپ لوب وی افزود: بزرگترین کمک به این شرکت ها و کلیه شرکت ها و بخش تولید و نه فقط دانش بنیان ها، تثبیت وضعیت اقتصادیست که بشود برنامه ریزی نمود. همه طرح های دیگر که وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برگزار می نماید، برای توسعه شرکت ها ذیل این مساله قرار می گیرد. چونکه تنها در این صورت شرکت می تواند سودآوری داشته باشد و بهای خویش را حفظ کند.
نماینده شرکت پارس فناوران رادین در مورد صادرات محصولات این شرکت گفت: ما به برخی کشورها صادرات کرده ایم؛ ولی مشکلی که دراین زمینه داریم افزایش قیمت تمام شده محصول ایرانی به سبب تورم بالا و ثابت بودن محصول خارجی به سبب تثبیت قیمت دلار است.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا قیمت بالای ارز باعث سودآور بودن صادرات نمی گردد، توضیح داد: این حقیقت در سالهای قبل سبب شکل گیری خیلی از تولیدکننده ها در چند سال قبل شد؛ اما اگر وضع به همین منوال باشد که در چند سال اخیر بوده؛ به این صورت که داخل کشور تورم حدود ۴۰ درصد داریم، ولی نرخ ارز ثابت است؛ این سوال پیش می آید که تولیدکننده ها چند سال می توانند به این روند ادامه دهند.
امیر بهشتی بهشتی اشاره کرد: این وضع سبب می شود شرکت های ایرانی حاشیه رقابت پذیری را از دست بدهند. در صنایع فولاد و معدن یکی از اتفاقات پس از افزایش قیمت دلار این بود که بازار فولاد و معدن بسیار جذاب شد و رغبت بیشتری برای خرید از سازنده های داخلی وجود دارد.


منبع:

1401/03/11
13:44:16
5.0 / 5
195
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۷ بعلاوه ۵
لینک دوستان لینك وبسایت
Link website